Sposób zabezpieczenia kluczyków do pojazdu ubezpieczonego w zakresie autocasco od ryzyka kradzieży.

Wersja do wydruku / Printing versionWersja PDF

Opisany tu sposób postępowania dotyczy także dokumentów pojazdu, takich jak dowód rejestracyjny oraz karta pojazdu.

Zasada ogólna

Ubezpieczyciele wymagają, by po opuszczeniu pojazdu, kluczyki oraz dokumenty pojazdu zostały zabezpieczone z należytą starannością, poza pojazdem. Złamanie tego obowiązku - teoretycznie - grozi odmową wypłaty odszkodowania, jeśli przedmioty te wskutek niefrasobliwości użytkownika zostaną skradzione, a potem skradziony zostanie sam pojazd.

Powstaje zatem pytanie, na czym polega zabezpieczenie kluczyków i dokumentów pojazdu z należytą starannością?

Ogólne warunki ubezpieczenia tego w żaden sposób nie precyzują. Odwołując się do pojęcia należytej staranności można powiedzieć, że chodzi o postępowania najlepszy z możliwych w danej sytuacji życiowej i w danych okolicznościach, z zachowaniem zdrowego rozsądku – bo to mniej więcej oznacza postępowanie z należytą starannością. Dalej jednak konkretnie nie wiadomo, jak należy się zachowywać lub jak nie należy się zachowywać.

Aby teoretyczne rozważania odnieść do praktyki życia codziennego, można przyjąć następujący tok postępowania: skoro utrata kluczyków do pojazdu lub dokumentów pojazdu może w określonych przypadkach skutkować odmową wypłaty odszkodowania, to można hipotetycznie przyjąć, że przedmioty te są tyle samo warte, ile sam pojazd, a więc dużo, w związku z tym należy z nimi postępować tak, jak postępuje się z przedmiotami wartościowymi, czy kosztownościami, czyli ostrożnie.

Postępowanie z kluczykami do pojazdu nie uchroni nikogo przed ich kradzieżą, a jedynie w oczywisty sposób zminimalizuje prawdopodobieństwo kradzieży tych przedmiotów. I właśnie o to zminimalizowanie prawdopodobieństwa kradzieży w tym przypadku chodzi, ponieważ umowę ubezpieczenia autocasco można w uproszczeniu podsumować w ten sposób, że ubezpieczyciel bierze na siebie ryzyko uszkodzenia lub utraty pojazdu, ale w zamian wymaga od ubezpieczonego, aby swoim zachowaniem nie zwiększał ryzyka powstania szkody (w tym wypadku nieodpowiedzialne postępowania z kluczykami zwiększa ryzyko kradzieży).

Problem nie polega na tym, że kluczyki czy dokumenty nie mogą zostać skradzione, bo spotkamy się z odmową wypłaty odszkodowania, tylko na tym, aby owa kradzież nie była skutkiem niedochowania należytej staranności, czy rażącego niedbalstwa. Kradzież kluczyków nie jest równoznaczna z brakiem należytej staranności. Jeśli pomimo zachowania należytej staranności klucze (dokumenty) zostaną skradzione, wówczas ubezpieczyciel powinien wypłacić odszkodowanie.

Postępowanie z kluczykami do pojazdu w praktyce

W praktyce chodzi o to, aby:

• nigdy nie pozostawiać kluczyków w pojeździe, nawet po jego krótkotrwałym opuszczeniu,
• przebywając w miejscach publicznych trzymać kluczyki przez cały czas przy sobie, w kieszeni lub w torbie (z którą się w takich przypadkach nie należy rozstawać),
• przebywając w miejscach publicznych, w których można się spodziewać wzmożonej intensywności kradzieży kieszonkowych (na targu, w środkach komunikacji publicznej), w sposób szczególnie ostrożny przechowywać kluczyki (np. w kieszeni spodni, zamiast w kieszeni palta, itp.),
• przebywając na basenie, siłowni, itp. zawsze przechowywać kluczyki w zamykanej szafce, a jeśli to niemożliwe, przechowywać je przy sobie lub powierzyć osobie zaufanej,
• nigdy nie pozostawiać kluczyków w kieszeni palta pozostawionego na wieszaku w miejscach publicznych, np. w poczekalni u lekarza, u fryzjera, w restauracji, itp.,
• nigdy nie pozostawiać kluczyków w torbie, która nie jest stale pilnowana.

W przypadku właścicieli firm posiadających flotę pojazdów lub w przypadku zarządców pojazdów ważne jest, by kierowcy tych pojazdów wiedzieli jak należy postępować z kluczykami i dokumentami pojazdu. W praktyce spotykamy się z przypadkami, w których osoba odpowiedzialna za flotę oraz za ubezpieczenia doskonale zdaje sobie sprawę z opisanych powyżej obowiązków, ale kierowcy nic o tym nie widzą. A częstym zwyczajem kierowców jest pozostawianie dokumentów w schowku w pojeździe ("aby ich nigdy nie zapomnieć") lub postawianie kluczyków w stacyjce (na czas dostawy towaru, itp.).

Tok postępowania w przypadku kradzieży kluczyków i pojazdu

• Jeśli dojdzie do kradzieży kluczyków (dokumentów), a następnie pojazdu, wówczas ubezpieczyciel będzie musiał wnikliwie odtworzyć okoliczności kradzieży kluczyków. Zazwyczaj w takim przypadku ubezpieczyciele bardzo szczegółowo odpytują ostatniego użytkownika pojazdu oraz posiłkują się protokołem z zeznań złożonych na Policji.
• Jeśli ubezpieczyciel dojdzie do wniosku, że nie zachowano należytej staranności, wówczas odmówi wypłaty odszkodowania. W takim wypadku ubezpieczyciel – na zasadzie art. 6 Kodeksu cywilnego – ma obowiązek udowodnić, że ostatni użytkownik pojazdu nie dochował należytej staranności. A zatem uzasadnienie decyzji odmownej nie powinno się ograniczać do lakonicznego stwierdzenia, że skoro skradziono kluczyki, to znaczy, że nie dochowano należytej staranności (jak stwierdziliśmy powyżej, kradzież kluczyków nie jest równoznaczna z brakiem należytej staranności, bowiem to trzeba osobno wykazać i udowodnić). Jeśli ubezpieczyciel nie uzasadni szczegółowo swojej decyzji i nie udowodni braku należytej staranności, wówczas decyzja taka jest wadliwa.
• Każda decyzja ubezpieczyciela podlega kontroli i może zostać podważona. Od każdej decyzji można się odwołać, a jeśli to nie przyniesie rezultatu, wówczas sprawę można skierować na drogę sądową. W takim wypadku ubezpieczony ma obowiązek wykazać, że jednak dochował należytej staranności – na zasadzie art. 6 KC musi udowodnić fakty, z których wywodzi skutek prawny.

Sposób postępowania w razie utraty kluczyków (dokumentów pojazdu)

W przypadku stwierdzenia utraty kluczyków do pojazdu lub dokumentów należy niezwłocznie zabezpieczyć pojazd przed kradzieżą i powiadomić ubezpieczyciela, a jeśli przyczyną utraty jest kradzież, wówczas dodatkowo także Policję (więcej na ten temat).